88 ـ سوره غاشیه (مکّی، 24 آیه)

نام این سوره مبارکه «غاشیه» به معنی فرا گیرنده می باشد که یکی از نام های قیامت است.

 این نام از نخستین آیه این سوره برگرفته شده و به فراگیری و احاطه ترس و هراس و وحشتِ روز رستاخیز بر مردم اشاره می کند.

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس سوره غاشیه را بخواند و در آن بیندیشد، خدا حساب او را در روز رستاخیز بر او آسان می سازد.

حضرت صادق علیه السلام فرمود:

کسی که بر تلاوت این سوره در نمازهای واجب و مستحبِّ خداوند مداومَت ورزَد، خدا او را در دنیا و آخرت، در پوششِ رحمت و مهر خویش قرار داده و از عذابِ سرای آخرت امنیت می بخشد.

89 ـ سوره فجر (مکّی، 30 آیه)

پیامبر گرامی فرموده است:

کسی که این سوره را در شب های دهگانه (دهه اول ماه ذی حجّه) بخواند، خداوند گناهان او را می آمرزَد، و کسی که در دیگر روزها آن را تلاوت کند، برای روز رستاخیزش نور و روشنایی خواهد بود.

و از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود:

 سوره «فجر» را در نمازهای واجب و مستحب خود بخوانید که آن، سوره امام حسین علیه السلام است. هرکس این سوره را بخواند و در آن، برای انجام کارهای شایسته بیندیشد، در روز رستاخیز با آن حضرت و در درجه او وارد بهشت خواهد شد.

90 ـ سوره بَلَد (مکّی، 20 آیه)

واژه بلد نام ارجمند این سوره است و منظور از آن، شهر مکه، زادگاه و وطن پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله است.

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود:

 کسی که این سوره را تلاوت کند، خداوند در روز رستاخیز، او را از خشمِ خود امنیت می بخشد.

حضرت صادق علیه السلام فرمود:

 کسی که در نماز واجب خود این سوره را تلاوت کند، در این جهان از شایستگان خواهد بود که در بارگاه قرب خدا دارای مقام و ارج هستند و از دوستانِ پیام آوران خدا و شهیدان راه آزادی و شایستگان خواهد بود.

91 ـ سوره شمس (مکّی، 15 آیه)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس این سوره را بخواند، چنان است که گویی به شمارِ همه پدیده های گوناگونی که خورشید و ماه بر آن ها می تابند، در راه خدا انفاق کرده است.

امام صادق علیه السلام فرمود:

 کسی که در شب و یا روز، سوره شمس، لیل، ضحی و انشراح را بسیار بخواند و برای عمل به مقررات خدا و خودسازی در آنها بیندیشد و درست رفتار کند، چیزی در کنار او نخواهد بود، جز این که در روز رستاخیز به سود او گواهی می دهد، حتی مو، پوست، گوشت، خون، رگ ها، اعصاب، استخوان ها و ذرّه ذرّه وجودش که بر زمین است.

آن گاه خدا می فرماید:

گواهی شما را در مورد بنده ام پذیرفتم و بسنده ساختم.

اینک او را به بوستان های پر طراوت و زیبای من در بهشت ببرید

تا هر کجا را خواست برگزیند و آن جا را بدون هیچ منّتی، تنها از فضل و فزون بخشی من به او بدهید تا گوارای او باشد.

92 ـ سوره لیل (مکّی، 20 آیه)

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرموده است:

 هرکس این سوره را بخواند و در آن برای خودسازی و عمل بیندیشد،

 خدا به گونه ای به او نعمت ارزانی می دارد

که خشنود گردد و او را از سختی ها نجات می دهد

 و راهِ دشوار زندگی را برای او آسان می سازد.

93 ـ سوره ضُحی (مکی، 11 آیه)

نام این سوره مبارکه، به معنی نور و روشنایی است.

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس سوره ضُحی را تلاوت کند،

از کسانی خواهد بود که خدا از آنان خشنود می گردد

 و پیامبر از او شفاعت نموده،

 و به شمار هر یتیم و فقیر و سؤال کننده، ده پاداش به او داده خواهد شد.

94 ـ سوره شرح یا انشراح (مکی، 8 آیه)

شرح صدر و گشادگی فراخی سینه در نگرش قرآن، کنایه از ظرفیت

 بسیار به منظور شناخت حقایق و دریافت واقعیت ها و اشاره به تحمل سختی ها

 و رنج ها در راه هدف و نیز مِهر و مدارا باهم دین و هم نوع در زندگی است.

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود،

 هرکس این سوره را تلاوت کند،

پاداش او بسان پاداش کسی است که پیامبر را اندوه زده دیده، و اندوه را از قلب او زدوده است.

95 ـ سوره تین (مکی، 7 آیه)

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود:

هرکس سوره تین را بخواند،

 خدا دو نعمت در دنیا به او می بخشد:

 سلامت و یقین،

 یا سلامتِ جسم و جان. و هنگامی که از دنیا برود به شمار همه کسانی که این سوره را تلاوت کرده اند،

 پاداش یک روز روزه را به او می بخشد.

و نیز از آن حضرت آورده اند که:

 در نماز مغرب خویش این سوره را می خواند و به گونه ای آن را تلاوت می کرد که کسی زیباتر از آن حضرت، تلاوت نمی نمود.

امام صادق علیه السلام می فرمود:

 کسی که سوره تین را در نمازهای واجب و نافله هایش بخواند، خدا هر کجای از بهشت را که او دوست بدارد، به وی ارزانی داشته و او را گرامی می دارد.

[گفتنی است که این پاداش، نه برای تلاوت و حفظ آیات و چاپ و نشر این سوره، بلکه در گرو اندیشه درست و بیان درست و روشن بینانه مفاهیم بلند قرآن و از همه مهم تر آراستگی به ایمان و آگاهی و عمل به مقررات خدا و رعایت حقوق انسان هاست، نه تلاوت سوداگرانه و یا دور از خِرد و عقل شایسته.]

96 ـ سوره عَلَق یا اِقرَأ یا قَلَم (مکی، 19 آیه)

این سوره در مکه و در نزدیکی غار حرا، به عنوان اولین سوره، بر قلب پاکِ پیامبر نور فرود آمد. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس این سوره را بخواند از نظر پاداش بسان کسی است که همه سوره های طولانی قرآن را تلاوت کرده است.

امام صادق علیه السلام فرمود:

کسی که این سوره را تلاوت کند، آن گاه در شب و یا روزِ تلاوتش از دنیا برود، همانند شهید از دنیا رفته است. خدا در روز رستاخیز، او را شهید برخواهد انگیخت و او را بسان کسی زنده خواهد ساخت که در راه خدا به همراه پیامبر جهاد نموده و شمشیر زده است.

97 ـ سوره قدر (مکی، 5 آیه)

نامِ جاودانه این سوره، قدر، به معنی اندازه، ارزش و سنجش آمده است، چرا که در آیاتِ روح پرور آن از شب گرامی قدر، شبِ اندازه گیری و ارزش آفرینی و شب مقدّرات انسان، سخن به میان آمده و نام این سوره نیز به همین تناسب انتخاب شده است.

از پیامبر صلی الله علیه و آله آورده اند که فرمود:

کسی که این سوره را بخواند و برای خودسازی و عمل شایسته در آن بیندیشد، پاداش او بسان کسی خواهد بود که ماه رمضان را روزه گرفته و شب قدر را شب زنده داری کرده است.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هرکس سوره قدر را در یکی از نمازهای واجب خویش بخواند، از جانب حق تعالی، ندا می رسد که، هان ای بنده خدا! گناه گذشته تو مورد آمرزش قرار گرفت. اینک کار خود را از سر بگیر و مراقب باش.

امام باقر علیه السلام فرمود:

 هرکس سوره قدر را با صدای بلند بخواند، همانند کسی است که در راه خدا شمشیر کشیده و جهاد می کند و کسی که آن را آهسته بخواند، مانند کسی است که در راه خدا به خون خفته است.

98 ـ سوره بیّنه (مدنی، 8 آیه)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس این سوره را در حال سفر و یا اقامت در مکّه بخواند، در روز رستاخیز با بهترین آفریدگان خواهد بود.

و نیز آورده اند که فرمود:

 اگر مردم می دانستند چه برکاتی در این سوره است، با رها ساختنِ ثروت و خاندان خویش، به فرا گرفتنِ آن می پرداختند.

مردی پرسید: مگر چه پاداشی دارد؟

فرمود: این سوره را نه نفاق گر تلاوت می کند و نه کسی که دلی مُردَّد و حق ناپذیر دارد.

99 ـ سوره زلزال یا زلزله (مدنی، 8 آیه)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس این سوره را تلاوت کند، گویی سوره بقره را تلاوت نموده و پاداشش به اندازه کسی است که یک چهارم قرآن را تلاوت کرده است.

و از امام صادق علیه السلام روایت است که فرمود:

 هرگز از تلاوت سوره زلزال خسته نشوید، چرا که هرکس آن را در نمازهای نافله اش بخواند، هرگز به زلزله گرفتار نمی گردد و با آن نمی میرد و به صاعقه و آفتی از آفت های دنیا، تا لحظه مرگ گرفتار نمی شود،

هرگاه جهان را بدرود گوید، خدا بهشت را روزی او می سازد و به او ندا می رسد که:

 بنده شایسته کردار و درست اندیشِ من! بهشت را بر تو روا ساختم، از این رو، در هر کجای آن می خواهی سکونت گزین و بدان که هرگز مانعی برای تو نخواهد بود وا ز آنجا دور نخواهی شد.

100 ـ سوره عادیات (مکّی، 11 آیه)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس این سوره را تلاوت کند و در آن بیندیشد، به شمار هر یک از زائران خانه خدا که شبِ عید قربان به عبادت و نیایش می گذرانند و در مَشعَر گرد می آیند، ده پاداش به او داده می شود.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هرکس این سوره را هماره تلاوت کند، خدا او را در روز رستاخیز با امیر مؤمنان برمی انگیزد و در حضور آن حضرت و از شمارِ دوستانِ او خواهد بود.

101 ـ سوره قارعه (مکّی، 11 آیه)

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود:

هرکس این سوره را بخواند، خدا پرونده زندگی او را در روز رستاخیز به برکت و پاداش تلاوت آن، سنگین می سازد.

و امام باقر علیه السلام فرمود:

 کسی که سوره قارعه را تلاوت کند، خدا او را از فتنه دَجّال و ایمان و گرایش به او، حفظ می کند و در روز قیامت، او را از دوزخ در امان می دارد.

102 ـ سوره تکاثر (مکّی، 8 آیه)

از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نقل است که:

 کسی که این سوره را بخواند، خدا در برابر نعمت هایی که در دنیا و آخرت به او ارزانی شده، او را مورد محاسبه و بازخواست قرار نمی دهد و پاداش او در این مورد از سوی خدا همانند پاداش کسی است که هزار آیه از قرآن را تلاوت کرده است.

103 ـ سوره عصر (مکّی، 3 آیه)

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

 هرکس این سوره را بخواند، خدا، مُهر شکیبایی بر قلبِ او می زند و کارش به شکیبایی به پایان می رسد و در روز رستاخیز با حق طلبان و حق گرایان خواهد بود.

و امام صادق علیه السلام فرمود:

هرکس این سوره را در نمازهای نافله اش بخواند و به برنامه انسان سازِ آن عمل کند، خدا او را در روز رستاخیز در حالی برمی انگیزد که صورتش فروزان، چهره اش خندان و دیدگانش به نعمت و پاداش خدا روشن است تا وارد بهشت پر طراوت گردد.

104 ـ سوره هُمَزَه (مکّی، 9 آیه)

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود:

کسی که این سوره را بخواند و در اندیشه عمل به آن باشد، به شمار هر یک از کسانی که محمد صلی الله علیه و آله و یارانش را مسخره کردند، ده پاداش به او ارزانی می گردد.

و امام جعفر صادق علیه السلام فرمود:

 کسی که سوره هُمَزه را در نمازهای واجب خود بخواند، خدا فقر را از او دور نموده و رزق و روزی را به سوی او جلب می کند و مرگِ بد و ناگوار را از او دور می سازد.

105 ـ سوره فیل (مکی، 5 آیه)

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود:

 کسی که این سوره را بخواند و در آن بیندیشد، خدا او را در زندگی از مسخ شدن و دچار تهمت های ناروا گردیدن حفظ می کند.

و از امام صادق علیه السلام آورده اند که:

کسی که در نمازهای واجب خود، سوره فیل را بخواند، در روز قیامت، هر دشت و کوه و گِل و سنگی گواهی خواهد داد که او از نمازگزاران است. آن گاه ندا می رسد که در مورد بنده من درست گفتید، گواهی شما را در مورد او می پذیرم و او را بدون حساب به بهشت درمی آورم. او کسی است که وی و عَمَلَش را دوست دارم.

 

پدیدآورنده: علامه طبرسی